Wenus, nasza najbliższa planetarna sąsiadka w Układzie Słonecznym, to planeta pełna sprzeczności (nie wspominając o tym, że pochodzą z niej podobno kobiety). Z jednej strony, ze względu na swą wielkość, masę oraz gęstość często stosuje się dla Ziemi i tej planety określenie “planety bliźniacze” dla podkreślenia ich podobieństwa; z drugiej jest to planeta bardzo niegościnna, na której panują przy powierzchni temperatury sięgające 500 °C, stawiając ją na pierwszym miejscu wśród najgorętszych planet Układu Słonecznego (mimo większego oddalenia od Słońca niż Merkury), ciśnienie atmosferyczne jest niemal stukrotnie większe niż na Ziemi a sam skład atmosfery wyklucza, pomijając zabójcze temperatury, istnienie tam życia – w trującej mieszance, składającej się w ponad 96 % z dwutlenku węgla, zasłaniającej całkowicie planetę gęstymi chmurami, trudno spodziewać się obecności organizmów żywych. Pamiętam nawet swego czasu spekulacje, że wśród trójki sąsiadujących planet – Wenus, Ziemi i Marsa – nasza planeta stanowi niejako etap pośredni: Mars to planeta, na której kiedyś środowisko mogło być zbliżone do naszego, Wenus to świat, jakim być może będzie kiedyś Ziemia. Nie wnikając w szczegóły – nie nastraja to zbyt optymistycznie, prawda?

Wokół Wenus podróżuje obecnie sonda Venus Express, która od dwóch lat już zbiera dane o tej tajemniczej planecie. Ostatnie pomiary, związane z zawartością dwutlenku siarki w górnych warstwach atmosfery (na wysokości od 70 do 90 km) pobudziły ponownie wyobraźnię naukowców, którzy od lat już stoją na stanowisku, że Wenus posiadać musi aktywne wulkany. Wynika to z tego, że sonda zarejestrowała w ciągu kilku zaledwie dni spadek zawartości tego związku w górnej atmosferze planety aż o dwie trzecie – zjawisko, dla którego nikt nie ma obecnie dobrego wyjaśnienia. Szczególnie, że sama obecność dwutlenku siarki na takich wysokościach wydaje się już tajemnicą – zakłada się bowiem, że promieniowanie słoneczne powinno w bardzo krótkim czasie zniszczyć jego molekuły.

Dyskusje rozgorzały na nowo, choć dotąd nie ma przekonującego dowodu na aktywny wulkanizm na Wenus. Przeciwnicy tej teorii zaznaczają, że chemia atmosfery planety nie może być porównywana z chemią atmosfery ziemskiej, gdzie dwutlenek siarki w ciągu kilku lat znika z atmosfery: na Wenus ten sam gaz powinien przetrwać nawet do 20 milionów lat, co skłania naukowców do wysuwania teorii, iż aktywne wulkany istniały na Wenus – ale kilkanaście milionów lat temu.

Jakby jednak nie było, szybkie zmiany zawartości dwutlenku siarki w górnej atmosferze planety stanowią znak zapytania. Naukowcy planują obecnie poszukiwać innych poszlak, które mogłyby potwierdzić lub zanegować podejrzenie o wulkanizm – przykładowo takim potwierdzeniem byłoby zaobserwowanie nagłych zmian koncentracji dwutlenku siarki w określonym obszarze planety, co wskazywałoby na wybuch wulkanu. Inną możliwością na sprawdzenie hipotezy jest rejestrowanie danych z instrumentu sondy Venus Express, który mierzy promieniowanie cieplne – możliwe, że takie dane potwierdzą istnienie na planecie płynnej, gorącej lawy. Póki co jednak żadne dane na to nie wskazują.

Źródło

Zdjęcie: Wenus w świetle ultrafioletowym (zdjęcie wykonane w 1979 roku przez sondę Pioneer)

Źródło zdjęcia

Credit: NASA

Wpisy o podobnej tematyce:

• Wulkany na Księżycu
• 74,2 kilometra na sekundę na megaparsek
• Wszechświat na jednym obrazku
• Na pohybel ciemnej energii!
• Jak galaktyki wymuszają na becikowe