Dziwne gwiazdy

23 listopad 2007

Jak bardzo daleko jeszcze jesteśmy od poznania naszego Wszechświata, trudno oszacować. Z pewnością zostało jeszcze wiele do odkrycia, i na szczęście, bo cóż po pełnej wiedzy? Kolejnym przykładem takiej “niewiedzy” właśnie jest odkrycie zupełnie niedawno nowej kategorii gwiazd.

Choć zabrzmi to pewnie dziwacznie, naukowcy odkryli pewną grupę gwiazd, których atmosfera składa się z czystego węgla. Odkrycia tego dokonano w gronie niezwykle gęstych białych karłów, a odkrywcami byli badacze z grupy Patricka Dufour z University of Arizona (USA). Naukowcy pracowali w ramach projektu Sloan Digital Sky Survey, projektu, który krótko można określić jako “liczenie ludności” wśród gwiazd.

Białe karły to resztki zwykłych gwiazd, takich jak Słońce, których paliwo jądrowe (hel i wodór) było już na wyczerpaniu. Białe karły są niezwykle gęste, jednakże wielkością są zbliżone do Ziemi. Dotąd naukowcy zakładali, że biały karzeł składa się głównie z tlenu oraz węgla, popiołów fuzji jądrowej. Bezpośrednie spojrzenie na nagi rdzeń gwiazdy nie jest możliwy, gdyż białe karły posiadają atmosferę składającą się z wodoru lub helu.

Dufour i jego grupa wzięli pod lupę szczególną grupę karłów, których atmosfery składały się z helu i węgla. Ustalili, że widmo niektórych z nich wskazuje na względnie wysoką temperaturę powierzchni, co można wyjaśnić tylko przez założenie, iż atmosfera składa się z czystego węgla. “Nikt nie wierzył, że takie gwiazdy istnieją” mówi Dufour, “byliśmy bardzo podekscytowani i zachwyceni”.

Naukowcy założyli, że karły węglowe powstały w wyniku śmierci szczególnie ciężkich gwiazd, o masie od 9 do 11 mas Słońca. Jest to jednocześnie granica, która dzieli gwiazdę od spektakularnego zgonu – w ogniach wybuchu supernowej. Naukowcom udało się także znaleźć już gwiazdę modelową, który prawdopodobnie znajduje się na ewolucyjnej drodze do węglowego karła – gwiazdę H1504+65, która jest najgorętszym dotąd znanym białym karłem. Astronomowie zakładają, że gwiazda ta składa się tylko z tlenu oraz węgla. Uważają, iż gwiazda ta może dojść do posiadania atmosfery węglowej, jeśli się schłodzi.

Dokładniejsze badania będą prowadzone przez grupę Dufoura w grudniu tego roku, kiedy osiem wybranych karłów węglowych znajdzie się na celowniku obserwatorium MMT na Mount Hopkins (Arizona, USA). Zostaną wtedy określone dokładniej masy karłów, co pomoże w uściśleniu granicy, na której waha się los gwiazdy – śmierć w spokoju czy też w niesamowitym wybuchu supernowej…

Źródło: Patric Dufour et al: Nature, Tom 450, Str. 522Zdjęcie: Syriusz A i B (biały karzeł) w obiektywie Teleskopu Hubble’a
Źródło zdjęcia
Image by NASA
 

Wpisy o podobnej tematyce:



Napisz komentarz